حجر اسماعیل در مسجد الحرام

مقام ابراهیم

منظور سنگی است که میگویند حضرت ابراهیم هنگام بازسازی کعبه، پایین پای خود گذارده تا دستش به نصیب بالای دیوار برسد. به نقلی، این سنگ پیش از اسلام درون کعبه بود؛ البته وقتی حسینیه نصرت مشهد آیه «وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْشیوهِیمَ مُصَلًّی» نازل شد، به فرمان پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) آن را از کعبه بیرون آورده در پیرامون کعبه نهادند.

حجر اسماعیل

حِجْرِ اسماعیل؛ فضای در میان کعبه و دیواری نیم‌دایره را گویند که از یال شمالی کعبه (رکن عراقی) تا یال غربی آن (رکن شامی) امتداد داراست. نام دیگر آن حطیم می‌باشد و بعضا نیز آن را حظیره خوانده‌اند. بعد از آنکه حضرت ابراهیم (علیه السلام) و هاجر و فرزند شیرخوارشان اسماعیل به وادی مکه رسیدند، با موعظه جبرئیل در آدرس حسینیه نصرت مشهد جایگاه کنونی حجر مستقر شدند. بعد از آن هاجر و اسماعیل، یار و همدم با گوسفندانشان، در همین مکان و در سایبانی که با چوب درخت ساختند، سکونت گزیدند. هاجر و اسماعیل هر دو بعد از وفات در همین مکان دفن شدند. حجر اسماعیل از زمان پیش از اسلام آیتم احترام و تقدیس بود. رسول اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) نیز، بعداز بعثت، در حجر اسماعیل می‌جلسه و علاوه بر عبادت و قرائت قرآن، به سؤالات مردم پاسخ میبخشید. به لحاظ پر اسم و رسم فقهای امامی، به استناد احادیث معتبر، حجر اسماعیل جزء کعبه نیست.

حطیم

حد فاصل بین رکن حجرالاسود و درِ کعبه را حطیم گویند و در روایات آمده که بهترین مکان در مسجد‌الحرام می‌باشد. برهان نام‌گذاری آن به حطیم این هست که مردم در آن توده میگردند و به یکدیگر رزرو حسینیه نصرت مشهد فشار میاورند.

زمزم

چاه آبی در بخش شرقی مسجدالحرام می باشد که آن را بئر زمزم، چاه اسماعیل، حفیرة عبدالمطلب، شفاء سُقم، عافیه، مَیمونه، طُعم، بَرکة و بَرّة میخوانند. چاه در حوالی جایگاه ابراهیم و در حدود هجده متری شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد کعبه و در زیرزمین جای دارد.